Instandhouding Petzoldparken in Nederland

Na wekenlange voorbereiding was het eindelijk zover: de derde Studiedag op landgoed Twickel over het werk van tuin- en landschapsarchitect Eduard Petzold. Ruim 55 deelnemers konden bij een herfstzonnetje genieten van de prachtige herfstkleuren uit het schilderspalet van de Pools-Duitse grootmeester.

Na wekenlange voorbereiding was het eindelijk zover: de derde Studiedag op landgoed Twickel over het werk van tuin- en landschapsarchitect Eduard Petzold. Ruim 55 deelnemers konden bij een herfstzonnetje genieten van de prachtige herfstkleuren uit het schilderspalet van de Pools-Duitse grootmeester.

Na een introductie door Eric Blok over de levensloop van Petzold, mede als samenvatting van de eerdere studiedagen, volgde een lezing door Susanne Richter, tuin- en landschapsarchitect uit Spreewald (D) over het gebruik van kleur en structuur door Petzold in zijn parkontwerpen. Hij hanteerde hiervoor een destijds vertrouwde kleurenleer. In de presentatie door Katrin Schultz, tuin- en landschapsarchitect in München, kwam onder meer naar voren dat Petzold in meerdere parken de tulpenboom en de bruine beuk toepaste, terwijl daarnaast vrijwel 85% eenmalig toegepaste cultivars betrof. Rob Bloemendal (conservator bij Stichting Twickel) nam het gezelfschap mee in de rol die Petzold op Twickel speelde, hetgeen één van zijn laatste en omvangrijkste projecten betrof, waar hij tot enkele maanden voor zijn overlijden in 1891 nog op werkbezoek was. Oud-rentmeester Albert Schimmelpenninck vertelde over de meer recente revitalisatie van het park onder leiding van Michael van Gessel. Aan het eind van de middag hield Joris Hellevoort, bosbeheerder bij Het Utrechts Landschap, een betoog voor het koesteren van veteranenbomen en het zorgvuldig verjongen van bomen, bij voorkeur via natuurlijke vermeerdering.

Tussendoor was de mogelijkheid ter plekke in het park enkele vraagstukken samen te bespreken. Wat te doen met de verschillende clumps? Welk eindbeeld had Petzold daarbij voor ogen gehad? In een afgesloten deel van het huispark werd gewerkt aan herstel van beplantingen en een natuurlijk maaibeheer, gericht op bloei en variatie in het grasveld. In het huisarchief kon een originele ontwerptekening van 3,23 bij 3,09 meter worden bewonderd, alsmede verschillende kaarten, briefwisselingen en foto’s.

Al met al was het een mooie dag om op terug te kijken. Het werk is echter nog niet klaar. Door de werkgroep Petzold wordt nu vooruitgekeken naar het samenstellen van een publicatie over het werk van Petzold. We hebben recent vernomen dat onze subsidie aanvraag bij de provincie Zuid-Holland (Maatregelenpakket erfgoedlijnen 2026) voor het opstellen van de publicatie is toegekend. Dit is een mooie opsteker voor de werkgroep. Wordt vervolgd!

Auteur: Kees van Dam is secretaris van de Vakgroep Groen Erfgoed.