Richtlijn helpt bij onderhoud van historische tuinen en parken

Om bij te dragen aan de kwaliteit van het werken in historische tuinen en parken is voor hoveniers een uitvoeringsrichtlijn opgesteld. Deze richtlijn draagt bij aan hun verdere professionalisering op horticultureel en cultuurhistorisch erfgoed. De richtlijn is voor hoveniers een handvat voor een kwalitatieve uitvoering. Opdrachtgevers, overheden en adviseurs kunnen aan de hand van de richtlijn helder en eenduidig werkopdrachten omschrijven.

De uitvoeringsrichtlijn Hovenierswerken historische tuinen en parken is bedoeld als hulpmiddel bij het opstellen van een beheerplan of een opdrachtomschrijving en als basisdocument voor de kwalitatieve uitvoering van de werkzaamheden. Ook biedt de richtlijn algemene achtergrondinformatie en wijst bijvoorbeeld op het belang van goede communicatie met de opdrachtgever en het zorgvuldig begeleiden van de vaak op landgoederen actieve vrijwilligers.

Intensief werk
Het beheer van historische tuinen en parken is intensief en vergt weloverwogen beslissingen, gebaseerd op inzicht in de historische aanleg. Beplanting verandert van vorm en omvang; groeit, vermeerdert en sterft af. Die vorming door mens, tijd en klimaat maakt het verstrijken van de tijd zichtbaar. Eeuwen van continuïteit in beheer leveren bijzondere plekken op met een geheel eigen karakter en grote cultuurhistorische waarde.
In de nu vastgestelde richtlijn (URL 6010) is een keur aan ‘groene en grijze’ onderwerpen te vinden, die van belang zijn voor goed hovenierswerk aan groen erfgoed. Aan de hand van de beschrijving in de URL kan de opdrachtgever (of zijn adviseur) aangeven op welke manier hovenierswerkzaamheden moeten worden uitgevoerd moeten worden. De hovenier kan met verwijzing naar de URL zijn offerte doelgerichter opstellen en vindt talloze praktische aanwijzingen voor de uitvoering van het werk.

Beschrijvingen in de richtlijn
Het merendeel van de richtlijn is gereserveerd voor de beschrijving van het hovenierswerk bij het onderhouden en beheren van beplantingen. Dit betreft onder meer bomen en boselementen, heesterbeplantingen, hagen, boomgaarden en historische gazons. De vaste indeling (historisch beeld, doel van het onderhoud, onderhoud, uitvoerende werkzaamheden en aandachtspunten), naast de vele foto’s, maken het voor zowel de hovenier als de opdrachtgever tot een zeer praktisch werkdocument. Een algemene, historische beschouwing bij ieder van die onderwerpen geeft steeds invulling aan de intrigerende vraag: wat zien we als groen erfgoed en wat voor soort eisen stelt dat aan goed hovenierswerk? Ook de ‘grijze’ onderdelen van het hovenierswerk komen aan de orde: het onderhouden van waterpartijen, zoals grachten en vijvers, tuinelementen, waaronder hekwerken en pergola’s en verhardingen als paden en wegen. De richtlijn besteedt voorts aandacht aan de uitgangspunten voor het onderhouden en beheren, zoals het maken van keuzes, de voorbereiding van het werk, uitvoering en oplevering. Waar relevant wordt de relatie gelegd met andere uitvoeringsrichtlijnen van de ERM.

Beoordelingsrichtlijn
De bij het opstellen van de uitvoeringsrichtlijn betrokken organisaties en bedrijven werken nu aan een Beoordelingsrichtlijn (BRL) ‘Groen erfgoed’, gericht op de hoveniersbedrijven zelf. In deze richtlijn worden eisen opgesteld waaraan een erkende organisatie, die werkzaam is in historische tuinen en parken, moet voldoen. De BRL beantwoordt aan de vraag van de in groen erfgoed gespecialiseerde bedrijven om voor de buitenwereld herkenbaar te zijn en te worden gewaardeerd om hun specifieke kennis en ervaring. Deze in ontwikkeling zijnde BRL wordt binnenkort voor openbare inspraak ter visie gelegd.